الشيخ محمد تقي مصباح اليزدي

22

شرح نهاية الحكمة ( فارسى )

به اشاره‌اى بسنده گردد . اما روشن است كه خوانندگان كتاب را نمىتوان با مستمعين درس مقايسه كرد ؛ ممكن است خواننده كتاب معلومات كمترى داشته يا از استعداد كمترى در رشتهء مورد بحث در كتاب برخوردار باشد و . . . ازاين‌رو ، در تدوين يك كتاب ، به هيچ‌وجه نمىتوان به اتكاى معلومات خواننده از توضيح مطالب مجمل يا تشريح مقدمات يا تصريح آنها خوددارى ورزيد ، پس بر تدوين‌كننده لازم است كه در موارد فوق اگر كمبودى يافت جبران كند . در اين شرح نيز همين اصل رعايت شده است . مثلا براى فهم مدخل ، مقدمه‌اى اضافه شده است . براى طرح مسئله اصالت وجود تشريح و تفصيل بيشترى داده شده است . مقدمات لازم براى طرح مسئله اصالت وجود از طرح خود صورت مسئله و از مقدمات برهان آن كاملا متمايز شده و جايگاه هريك به خوبى مشخص شده است و به همين ترتيب در هر موردى كه به اين‌گونه توضيحات نياز بوده از آن مضايقه نشده است . در اغلب موارد سعى شده است كه مقدمات براهين يك‌يك جدا شوند تا اولا ، نقش هر مقدمه در استدلال روشن گردد و ثانيا ، اگر نقد يا خدشه‌اى بر آن وارد است ، جاى آن به خوبى مشخص شود . البته ناگفته نماند كه براى اضافه كردن توضيحات يا بسط صورت مسئله و امثال ذلك در مواردى از ساير كتب استاد و در چند مورد نيز از كتب شهيد بزرگوار مرحوم استاد مطهرى ( ره ) استفاده شده است كه در موارد اخير غالبا در پاورقى اشاره شده است ؛ در غير اين دو صورت مطلب اضافه شده پس از تقرير از نظر استاد گذشته است . 3 - نگارش كامل : بديهى است كه با تغييرات فوق جايى براى ويرايش زبانى يا صورى باقى نمىماند . بلكه احتياج به نگارش كليه مطالب است كه در واقع آخرين مرحله كار است . البته با تمام دقتهاى به عمل آمده ممكن است در مطالب اضافه شده يا در تفكيك مقدمات استدلالها يا در نگارش خطاهايى صورت گرفته باشد كه به عهدهء اين جانب است . آخرين نكته‌اى كه بايد گفت دربارهء شماره‌گذارى مطالب است كه به روش اعشارى است . توضيح اين مطلب در پيشگفتار جلد دوم آمده است و از ذكر آن در اينجا خوددارى مىكنيم . البته بهتر بود اين توضيحات در همين پيشگفتار مىآمد ولى چون گمان مىرفت كه نياز به توضيح ندارد از آن صرف‌نظر كرديم . بعد از چاپ جلد اول كتاب ، به دليل ابهاماتى كه براى برخى پيش آمد ، احساس كرديم كه بايد باختصار آن را توضيح دهيم . ازاين‌رو ، در پيشگفتار جلد دوم بدان پرداخته‌ايم .